PETALING JAYA: Dengan ancaman perubahan iklim dan sumber semula jadi yang semakin berkurangan yang semakin meningkat, peralihan ke arah model ekonomi bulat menjadi semakin penting untuk perniagaan kekal mampan dan menguntungkan.

Untuk menangani perkara ini, 26 penceramah daripada perniagaan yang diiktiraf di peringkat global telah berkumpul di Persidangan Pekeliling Ekonomi 2023 pada 15 Ogos untuk membincangkan cabaran yang dihadapi oleh perniagaan dalam mengguna pakai model pekeliling dan kemungkinan penyelesaian kepada cabaran ini.

Pengarah Urusan dan Ketua Perbankan Borong UOB Malaysia, Andy Cheah, berkata kepentingan ekonomi pekeliling terletak pada manfaat alam sekitar dan keupayaannya untuk memisahkan pertumbuhan ekonomi daripada kehabisan sumber asli.

“Tidak seperti ekonomi linear tradisional, yang mengikut corak 'ambil-buat-buang', ekonomi pekeliling berusaha untuk mewujudkan sistem gelung tertutup di mana sumber terus dikitar semula, digunakan semula dan dijana semula.

“Ini menggalakkan pengeluaran dan penggunaan yang mampan, mengurangkan sisa dan pencemaran, dan menggalakkan kecekapan sumber, sekaligus mengurangkan pergantungan kami pada bahan mentah dan proses pengeluaran intensif tenaga,” katanya dalam ucapan perasmiannya pada persidangan itu.

Dalam ucaptamanya, Menteri Pembangunan Kerajaan Tempatan Nga Kor Ming berkata pekeliling ekonomi juga akan membantu dalam mengurangkan kos pengurusan sisa di negara ini.

“Kerajaan Malaysia membelanjakan RM592 juta pada 2020 dan RM610 juta pada 2021 untuk kutipan sisa sahaja, manakala RM83 juta dan RM85 juta lagi dibelanjakan untuk kos operasi tapak pelupusan pada 2020 dan 2021 – dengan kos hanya diramalkan meningkat setiap tahun jika kita berpegang kepada linear tradisional (ekonomi),” katanya.

Tambahnya, kementeriannya sedang dalam proses mendapatkan kelulusan daripada Jemaah Menteri untuk penubuhan Majlis Ekonomi Pekeliling bagi Sisa Pepejal bagi terus mendorong penggunaan model ekonomi pekeliling di seluruh negara.

“Majlis itu akan menjadi platform bagi penggubal dasar, penyelidik, sektor swasta dan pihak berkepentingan untuk berkongsi pengalaman, idea, dan mencari penyelesaian bagi pelbagai cabaran dalam melaksanakan ekonomi bulat,” katanya.

Perbincangan panel pertama menampilkan impak sosial, kemampanan dan perubahan iklim PwC Malaysia, Malar Odayap-pan, pengasas penyedia langganan tilam yang berpangkalan di Bangkok, Nophol Techhaphangam dan penyedia platform teknologi digital Dialog Eseco Sdn Bhd Dr S. Sri Umeswara membincangkan bagaimana perniagaan boleh memastikan daya maju kewangan model pekeliling mereka.

Odayappan berkata penilaian perniagaan holistik melalui perundingan pihak berkepentingan yang komprehensif adalah kunci kepada peralihan ke arah model ekonomi bulat.

“Apabila pelan hala tuju peralihan berkuat kuasa, adalah penting untuk kerap menyemak kemajuannya yang boleh diukur dan berunding dengan pihak berkepentingan yang berkaitan mengenai hasilnya.

“Pihak berkepentingan termasuk bukan sahaja kerajaan tetapi juga mereka dalam syarikat serta pemimpin industri lain untuk memastikan pelan hala tuju itu berfungsi,” katanya.

Techaphangam mencadangkan perniagaan juga berusaha untuk mengenal pasti masalah kesakitan yang biasa dihadapi oleh pengguna, yang kemudiannya boleh ditukar menjadi peluang perniagaan baharu.

“Sebagai contoh, perniagaan saya lahir daripada hakikat bahawa harga mampu milik tilam baharu dan pelupusan tilam lama dengan betul merupakan masalah kewangan yang besar bagi pengguna dan perniagaan lain.

“Dengan cara ini, kami menangani bukan sahaja pembaziran dalam perniagaan kami tetapi juga isu yang dihadapi oleh pihak berkepentingan kami,” katanya.

Umeswara berkata terdapat persepsi palsu bahawa peralihan kepada model ekonomi bulat perlu berskala besar dan kos tinggi. "Kadangkala, walaupun perubahan kecil dalam rantaian bekalan boleh membuat banyak perbezaan dalam bergerak ke arah model ekonomi yang lebih bulat sambil juga memperoleh keupayaan untuk, secara langsung dan tidak langsung, menyokong banyak kawasan lain tanpa disedari," katanya.

Bercakap mengenai Inisiatif Pembiayaan Hijau untuk perniagaan, panel kedua menampilkan pengarah urusan UOB Malaysia dan ketua negara perbankan komersial Beh Wee Khee, pengarah kanan Perbadanan Teknologi Hijau dan Perubahan Iklim (MGTC) Malaysia bagi kumpulan pertumbuhan hijau Kamaradzaman Mohd Bakri dan presiden Persatuan PKS Malaysia Datuk William Ng.

Ng berkata kebanyakan PKS (perusahaan kecil dan sederhana) enggan beralih kepada ekonomi bulat kerana kekurangan motivasi, pengetahuan atau kewangan.

Beliau menambah bahawa kos peralihan yang tinggi digabungkan dengan kekurangan kepakaran dalaman dalam PKS untuk mengiktiraf faedah jangka panjang ekonomi pekeliling menyebabkan ramai hanya menumpukan kepada cabaran pengawalseliaan untuk tidak menyahkarbon.

Beh bersetuju, berkata bank seperti UOB kini memainkan peranan penting dalam membantu perniagaan mendapatkan pembiayaan dan pengetahuan untuk beralih kepada ekonomi bulat.

“Bank akan datang untuk menyediakan penyelesaian pembiayaan tersuai untuk perniagaan bagi menghadapi cabaran peralihan industri khusus mereka.

“Kami juga bekerjasama rapat dengan pemimpin industri dan persatuan untuk berkongsi kepimpinan pemikiran kami mengenai topik alam sekitar, sosial dan tadbir urus (ESG),” katanya.

Kamaradzaman berkata adalah penting untuk menjelaskan skim sedia ada seperti skim pembiayaan teknologi hijau (GTFS) yang dipertingkat baru-baru ini oleh kerajaan untuk membantu syarikat dalam peralihan mereka kepada ekonomi bulat.

Beliau berkata Kementerian Kewangan juga telah meluluskan dana RM1 bilion untuk jaminan rebat 1.5% baharu untuk pemilik projek (hijau) yang akan diumumkan secara rasmi tidak lama lagi oleh MGTC.

Perbincangan panel ketiga memfokuskan kepada peranan barangan pengguna yang bergerak pantas (FMCG) dalam ekonomi pekeliling dan keperluan untuk pakatan Tanggungjawab Pengeluar Lanjutan (EPR) dalam industri.

Bekas pengurus besar Malaysian Recycling Alliance Bhd (Marea) Pauline Goh berkata terdapat keperluan untuk dasar mandat EPR berikutan penggunaan rendah dalam kalangan perniagaan di Malaysia.

“Walaupun terdapat beribu-ribu syarikat FMCG di Malaysia, hanya 13 telah menyertai pelaksanaan EPR sukarela Marea.

“"Malah sesetengah perniagaan multinasional yang mengamalkan EPR di negara asal mereka tidak melakukan perkara yang sama apabila mereka beroperasi di sini," tambahnya.

Mengakui perkara ini, pengasas La Terra Mart David Ward berkata meningkatkan kesedaran pengguna tentang isu alam sekitar boleh membantu peralihan negara ke arah ekonomi bulat.

“Kira-kira tujuh daripada 10 orang di Amerika Syarikat sudah membeli daripada atau ingin membeli daripada perniagaan yang mementingkan sosial atau alam sekitar dan sanggup membayar, dalam beberapa keadaan, sehingga 60% lebih untuk produk ini.

“Ini menyebabkan jenama sendiri mengambil inisiatif untuk membuat pelarasan dan perubahan ini (ke arah ekonomi bulat).

“Dalam tempoh tiga tahun lepas sahaja, perniagaan ini membentuk sekitar 55% daripada keseluruhan pertumbuhan sektor FMCG walaupun hanya mengeluarkan sekitar 16% produk di Amerika Syarikat,” katanya.

Naib presiden kanan pembangunan korporat dan hal ehwal luar Universal Robina Corporation, Laurent Levan bersetuju, berkata bahawa kerjasama antara perniagaan tersebut dan kerajaan akan menjadi langkah utama ke arah ekonomi pekeliling.

“Dengan lebih banyak perniagaan melaksanakan EPR secara sukarela, membangunkan perundangan EPR yang berkesan akan menjadi lebih mudah apabila bilangan pihak berkepentingan yang boleh dirujuk meningkat,” katanya, sambil menambah bahawa tanpa perundangan, inovasi ke arah pekeliling tidak akan berskala atau mampan.

Perbincangan panel keempat menampilkan platform kitar semula kain Moreloop pengasas bersama Amorpol Huvanandana, pengasas bersama pasaran pekeliling digital Lahdang, Reza Bath dan pengasas Circular City yang berpangkalan di Hong Kong, Tim Parker membincangkan cara menangani keusangan yang dirancang dalam ekonomi pekeliling.

Bath berkata apa yang diperlukan ialah meningkatkan kesedaran dan pendidikan orang ramai tentang memahami nilai barangan elektronik lama mereka dan barangan lain.

“"Saya telah melihat terlalu banyak kes orang yang sama ada membuang atau menyimpan elektronik lama mereka yang tidak digunakan tanpa menyedari nilai komponen di dalamnya yang boleh dikitar semula untuk membuat sesuatu yang baharu," katanya.

Parker bersetuju, mengatakan bahawa usaha berskala besar yang menggabungkan dasar kerajaan baharu dan peningkatan pembiayaan untuk infrastruktur ekonomi pekeliling adalah perlu.

“Perlu ada dasar sama ada memberi insentif kepada orang ramai untuk beralih kepada gaya hidup ekonomi bulat atau menghukum mereka yang menolak perubahan itu atau, lebih baik lagi, yang melakukan kedua-duanya pada masa yang sama.

“"Digabungkan dengan menjadikan infrastruktur ekonomi bulat, seperti tong kitar semula, lebih mudah diakses dan meluas akan menjadi penting untuk membantu orang ramai beralih kepada masyarakat ekonomi bulat," katanya.

Huvanandana juga bersetuju dan berkata perniagaan boleh memainkan peranan dalam mendidik orang ramai.

“Selain menggunakan bahan yang betul untuk menjadikan produk mereka bertahan lebih lama, perniagaan juga harus mempertimbangkan untuk meletakkan label bermaklumat dan mudah dibaca pada produk mereka yang mengajar pelanggan cara menjaga produk yang baru dibeli mereka.

“"Label ini juga harus mengandungi arahan yang jelas tentang cara mengitar semula produk sebaik sahaja ia melepasi jangka hayatnya," katanya.

Panel kelima membincangkan pembangunan pelaksana dalaman untuk pelan hala tuju ekonomi pekeliling dengan ketua pegawai eksekutif Bilik Lembaga penyedia perkhidmatan korporat Samantha Tai Yit Chan, ketua pegawai operasi Pentatonic platform pekeliling Philip Mossop dan pembekal penyelesaian pembungkusan makanan mampan Tetra Pak Pengarah kemampanan Asean Terrynz Tan.

Tai berkata bahawa kunci kepada pelan hala tuju ekonomi pekeliling yang berkesan ialah menetapkan matlamat yang realistik untuk perniagaan dan kakitangan.

“Peralihan kepada ekonomi bulat memerlukan anjakan paradigma yang ketara dalam nilai teras untuk perniagaan, itulah sebabnya matlamat mesti khusus, boleh diukur, boleh dicapai, relevan dan terikat pada masa.

“"Matlamat ini mesti ditetapkan mengikut keupayaan perniagaan, dan kepakaran luar perlu dibawa masuk jika diperlukan," katanya.

Mossop bersetuju, sambil menyatakan bahawa menggalakkan pengambilan risiko dalam kalangan pekerja juga akan berguna dalam memacu pembangunan matlamat ini.

“"Pemimpin organisasi mesti bekerjasama dengan para inovator di semua peringkat supaya mereka boleh lebih mengenali risiko, keinginan untuk perubahan dan mencari jalan untuk kemudian bekerjasama," katanya.

Tan menambah bahawa pendekatan holistik juga akan menjadi kunci dalam memastikan pelaksanaan pelan hala tuju itu berjaya.

“Pemimpin mesti memastikan bahawa sebarang perubahan atau dasar baharu diterapkan sepenuhnya ke dalam operasi dan strategi perniagaan untuk memacu perubahan budaya yang lengkap dalam perniagaan.

“"Setiap pekerja juga mesti dilatih untuk memahami sumbangan mereka ke arah peralihan kepada ekonomi bulat dan gambaran yang lebih besar mengenai kemampanan," tambahnya.

Persidangan tahun ini merupakan sebahagian daripada inisiatif perkongsian ilmu Star Media Group yang berterusan dalam memajukan agenda ESG dan disokong oleh penaja platinum UOB Malaysia.

Mereka yang berminat untuk menonton persidangan itu sendiri boleh melihat rakaman penuhnya di saluran YouTube L!VEonWEB The Star di bit.lyCircularEconomyConference2023.

Sumber: Bintang