Pepatah Melayu “Sedikit-sedikit, lama-lama jadi bukit” adalah perkara yang baik untuk diingati apabila bandar-bandar Malaysia cuba mengurangkan jejak karbon mereka. Sememangnya perkara-perkara kecil yang ditambah untuk menjadikan bandar bersejarah menjadi lebih hijau.

Ipoh, di mana industri bijih timah abad ke-19 meletakkan kita di peta dunia sebelum Malaysia menjadi sebuah negara, baru-baru ini memenangi dua anugerah atas usahanya untuk menjadi bandar karbon rendah.

Majlis Bandaraya Ipoh memenangi dua anugerah Kategori Berlian dalam Anugerah Bandar Karbon Rendah 2022 yang diberikan pada Februari oleh Perbadanan Teknologi Hijau dan Perubahan Iklim Malaysia (MGTC), yang berada di bawah Kementerian Sumber Asli, Alam Sekitar dan Perubahan Iklim.

Ini termasuk "Anugerah Pengiktirafan 4 Berlian" dalam Kategori Zon Bandar Rendah Karbon (Kawasan Perancangan Pusat) dan "Anugerah 5 Berlian" dalam Kategori Rakan Kongsi Karbon Rendah (Pusat Transformasi Bandar Perak, atau UTC).

Datuk Bandar Ipoh, Datuk Rumaizi Baharin menjelaskan, antara tindakan yang diambil oleh Majlis Bandaraya Ipoh, adalah menaik taraf infrastruktur bagi menjadikan bahagian bandar itu lebih mesra alam.

“Kami telah menukar beberapa lampu jalan dan sistem pencahayaan di bangunan kami daripada yang konvensional kepada LED.”

Pembuatan lampu LED tidak toksik dan ia boleh dikitar semula 100%; beralih kepada lampu penjimatan tenaga ini membantu Ipoh mengurangkan jejak karbonnya sebanyak satu pertiga, katanya.

“"Kami kini menggunakan sistem trafik pintar untuk menguruskan aliran trafik di bandar, yang juga boleh mengurangkan pelepasan karbon daripada kenderaan," katanya.

Selaras dengan peningkatan populariti kenderaan elektrik di Malaysia, Ipoh juga telah menubuhkan sembilan stesen pengecas elektrik untuk menggalakkan lebih ramai penduduk bandar menggunakan kereta mesra alam itu.

“"Kami bercadang untuk membeli motosikal elektrik untuk digunakan oleh pegawai penguat kuasa kami tahun ini," tambahnya.

“"Kami percaya pada konsep memimpin melalui teladan, dan kami perlu memastikan rakyat bersedia untuk perubahan semasa kami bergerak ke arah menjadi bandar rendah karbon," katanya.

Majlis itu juga bekerjasama dengan Jabatan Alam Sekitar negeri untuk memantau kualiti udara Ipoh bagi memastikan ia tidak merosot kerana bandar itu sedang mengalami pemodenan melalui pembangunan.

Kerjasama adalah kunci dalam usaha penghijauan ini, dan Rumaizi berkata majlis itu mempunyai "perkongsian pintar" dengan pelbagai agensi dan syarikat untuk mencapai matlamatnya.

Ini termasuk bekerjasama dengan Tenaga Nasional Bhd untuk memasang panel solar di atas bangunan UTC Perak sebelum ini, dan dengan Kementerian Sumber Asli, Alam Sekitar dan Perubahan Iklim untuk menyediakan sistem pengumpulan air hujan di hartanah bandar.

“Kami telah menyediakan sistem pengumpulan air hujan di bangunan UTC, Pasar Ayam Amanjaya dan di pasar Tanjung Rambutan untuk memperlahankan aliran air larian permukaan dan menggalakkan penggunaan air yang cekap.

“"Air yang dikutip digunakan untuk mencuci pasar dan kawasan sekitarnya," jelasnya.

“"Menggunakan tenaga suria telah membantu dengan ketara dalam mengurangkan jejak karbon kami," tambahnya.

“"Selain mengurangkan pelepasan gas rumah hijau, ia juga membantu majlis menjimatkan bil elektrik."”

Kos penyelenggaraan juga lebih murah kerana tenaga suria boleh digunakan dalam jangka masa panjang.

Inisiatif lain termasuk menggalakkan program 3R (Guna Semula, Kurangkan, Kitar Semula) untuk sisa isi rumah, dan menjadikan tanah terbiar sebagai projek pertanian komuniti dan bandar.

“"Pokok teduhan juga sedang ditanam di pusat bandar untuk memastikan persekitaran yang lebih sejuk dan menggalakkan kebolehjalan kaki," katanya.

"Bandar boleh berjalan kaki" ialah salah satu matlamat penting bandar rendah karbon kerana pelepasan kenderaan daripada kereta persendirian merupakan salah satu penyumbang terbesar kepada pemanasan global.

Satu halangan untuk itu di bandar-bandar Malaysia ialah kita sudah terbiasa dengan pengangkutan dari pintu ke pintu dan cenderung untuk tidak menggunakan pengangkutan awam, terutamanya apabila sambungan jarak jauh kurang.

Di sinilah faktor rakyat masuk – Rumaizi menegaskan bahawa antara cabaran yang lebih besar dalam melaksanakan inisiatif hijau ini ialah mengubah minda penduduk kota terhadap mereka.

“"Pemahaman dan penerimaan untuk menjadi bandar rendah karbon masih kurang," katanya.

Ini menambahkan lagi cabaran lain yang dihadapi Ipoh untuk menjadi lebih hijau, seperti kewangan dan keperluan untuk terus membangunkan bandar itu.

“Sasaran kami untuk Ipoh menjadi bandar rendah karbon adalah selaras dengan aspirasi kerajaan untuk melihat kesemua 154 kerajaan tempatan di negara ini berbuat demikian.

“Objektif utama inisiatif ini adalah untuk menurunkan tahap pelepasan karbon negara, dan Ipoh komited untuk mengurangkannya sebanyak 45% menjelang 2030,” katanya.

Anugerah Bandar Karbon Rendah telah disampaikan oleh Menteri Sumber Asli, Alam Sekitar dan Perubahan Iklim Nik Nazmi Nik Ahmad pada 20 Feb.

Dalam ucapannya yang dilaporkan Bernama, Nik Nazmi menggesa pihak berkuasa tempatan menetapkan hala tuju mereka sendiri dan pendekatan yang sesuai untuk mengurangkan pelepasan karbon dan menyumbang kepada mengurangkan kesan perubahan iklim terhadap Malaysia.

Semua orang di semua peringkat, dari daerah dan negeri hingga persekutuan, perlu berusaha untuk membantu negara mencapai sasaran pengurangan gas rumah hijau yang ditetapkan oleh Pelan Induk Bandar Karbon Rendah Kebangsaan (NLCCM) yang dilancarkan pada 2021.

NLCCM ialah panduan lengkap untuk kerajaan negeri dan tempatan untuk membangunkan bandar karbon rendah.

“Merancang dan membangunkan bandar mampan serta transformasi kepada bandar rendah karbon boleh membantu membangunkan ekonomi hijau tempatan, mewujudkan peluang pekerjaan, dan menarik pelaburan domestik dan antarabangsa,” katanya.

Kementerian, Nik Nazmi juga berkata, akan bekerjasama dengan pihak berkuasa negeri dan tempatan mengikut zon pada tahun ini untuk memberi taklimat mengenai pelaksanaan NLCCM.

“Ini selaras dengan sasaran kementerian untuk mewujudkan 200 zon rendah karbon dan 1,000 rakan kongsi rendah karbon di seluruh negara menjelang 2030.

“Adalah penting bagi negara untuk terus komited dan progresif dalam menangani perubahan iklim dengan mencapai aspirasi negara sifar pelepasan gas rumah hijau seawal 2050, tertakluk kepada keputusan Strategi Pembangunan Emisi Rendah Jangka Panjang Negara,” katanya.

Turut hadir pada majlis itu pada Februari ialah Timbalan Menteri Datuk Seri Huang Tiong Sii, Ketua Setiausaha kementerian Datuk Rosli Isa, dan Ketua Pegawai Eksekutif Perbadanan Teknologi Hijau dan Perubahan Iklim Malaysia Shamsul Bahar Mohd Nor.

Sumber: Bintang