Kepentingan mereka mendapat tarikan yang besar apabila negara-negara di dunia memperhebatkan rundingan untuk meningkatkan kerjasama antarabangsa untuk memerangi perubahan iklim berikutan pelaksanaan fasa pertama Protokol Kyoto (2008-2012) di mana negara maju akan mengurangkan 5% pelepasan mereka dari tahap 1990.

Peranan hutan sebagai sumber pelepasan dan takungan karbon telah diakui dan ditangani, iaitu dengan mekanisme yang dikenali sebagai Mengurangkan Pelepasan daripada Penebangan Hutan dan Degradasi Hutan di negara membangun (REDD-plus) yang diterima pakai pada tahun 2007 di 13^ke Persidangan Pihak-pihak kepada Konvensyen Rangka Kerja Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Perubahan Iklim di Bali, Indonesia.

Perlu ditegaskan bahawa kelebihan merujuk kepada peranan pemuliharaan, pengurusan hutan yang mampan dan peningkatan stok karbon hutan adalah amat penting bagi kebanyakan negara membangun di mana kadar penebangan hutan agak kecil. Ini bermakna bahawa negara tersebut akan diberi pampasan kerana telah mengekalkan hutan mereka sebagai paru-paru dunia, oleh itu REDD-plus akan menjadi pendekatan dasar yang berkesan untuk mencegah penebangan hutan.

Dekad disinformasi

Bertentangan dengan maklumat yang salah mengenai kadar penebangan hutan yang tinggi di Malaysia, satu fakta yang tidak dapat dipertikaikan menonjol. Sehingga kini, lebih 50% kawasan daratan negara masih diselubungi hutan selepas 63 tahun pembinaan negara bangsa selepas merdeka.

Bagaimanakah negara yang banyak bergantung kepada sumber utamanya, aktiviti ekonomi yang dibawa sejak zaman penjajahan, mampu mengekalkan begitu banyak kawasan hutannya di tengah-tengah pertumbuhan penduduk dan memenuhi permintaan untuk lebih banyak infrastruktur dan tekanan untuk mengeluarkan lebih banyak kayu?

Jawapannya terletak pada penghayatan dan wawasan berpandangan jauh kepimpinan negara ke arah pembangunan mampan.

Dalam kebanyakan kenyataan rasmi Malaysia mengenai pembangunan mampan di forum antarabangsa, nama "Rio ikrar" sering dirujuk. Ia dikaitkan dengan ikrar berani untuk mengekalkan sekurang-kurangnya 50 peratus (16.5 juta ha) kawasan daratan kita yang agak kecil sebagai hutan.

Tahun aliran air ialah 1992. Tempat itu ialah Rio de Janeiro, sebuah bandar di wilayah tenggara Brazil di pantai Atlantik. Hampir 30 tahun yang lalu, negara-negara di dunia berkumpul di Persidangan Alam Sekitar dan Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNCED) di Rio de Janeiro dan bersetuju bahawa perlindungan dan pembangunan alam sekitar tidak semestinya saling eksklusif. Dan negara membangun tidak boleh dipaksa untuk melepaskan hak mereka untuk taraf hidup yang lebih baik atas nama perlindungan alam sekitar. Pada asasnya, semua orang bersetuju bahawa untuk mencapai pembangunan mampan memerlukan pengimbangan tiga tonggak - ekonomi, alam sekitar dan sosial - aspek penting masyarakat moden.

Sebagai ahli negara membangun, Malaysia adalah penyokong lantang untuk hak untuk pembangunan, untuk industri, untuk membasmi kemiskinan dan untuk makmur. Hasrat yang sah untuk menjadi sebuah negara maju dalam masa terdekat ini tidak dapat tidak bermakna beberapa kawasan hutan perlu memberi laluan kepada transformasi ekonomi Malaysia.

Namun begitu, sepanjang tahun sejak Rio, Malaysia telah menerima pakai amalan Pengurusan Hutan Lestari (SFM) yang terkenal di dunia dan meletakkan amalan rantaian bekalan penuaian kayunya kepada skim pensijilan pihak ketiga. Usaha ini telah meminimumkan kesan negatif penuaian kayu di hutan pengeluaran dan melindungi stok karbonnya. Pada masa yang sama, pengurusan fungsi ekologi khusus hutan juga dipertingkatkan melalui penubuhan kawasan terlindung sepenuhnya serta status perlindungan untuk pemuliharaan tanah dan tadahan air dalam sistem hutan simpan kekal. Perlindungan tanah bukan sahaja memelihara kesuburan tanah dan menghalang larian dan pemendapan sebagai sebahagian daripada tebatan banjir, ia juga menghalang pembebasan karbon tanah.

Kesan perubahan iklim tidak dihadkan oleh sempadan negara dan Malaysia amat menghargai pepatah 'No man is an island'. Sebagai ahli komuniti global dan penandatangan kepada UNFCCC dan perjanjian tambahannya - Protokol Kyoto dan Perjanjian Paris - Malaysia akan memainkan peranannya dengan membina ikrar Rio dari segi melindungi sinki karbon penting di wilayah kita.

Berpegang teguh pada ikrar berani kami

Sehingga kini, tiada negara di dunia, termasuk negara membangun yang kaya dengan hutan hujan berjanji kepada dunia untuk mengetepikan separuh daripada wilayah mereka sebagai sumbangan kepada kesejahteraan global. Ikrar berani pada tahun 1992 sememangnya anugerah Malaysia kepada dunia.

Namun, di sebalik cabaran, keraguan dan keraguan, Malaysia tetap teguh dalam menegakkan ikrar Rio. Antara maklumat yang salah ialah syak wasangka bahawa Malaysia mengira perladangan komoditinya sebagai sebahagian daripada liputan hutan 50% dan ini telah menimbulkan cabaran besar kepada industri minyak sawit negara. Sehingga 2018, lebih kurang 55.31% daripada jumlah keluasan tanah Malaysia masih merupakan kawasan hutan.

Perlu dijelaskan bahawa dalam laporan negara kepada Pertubuhan Makanan dan Pertanian (FAO), agensi PBB yang ditugaskan untuk memantau sumber perhutanan dunia, ladang getah dan kelapa sawit tidak pernah dianggap sebagai hutan dan tidak termasuk dalam perangkaan tutupan hutan. Dalam erti kata lain, apa yang kita kira sebagai hutan ialah hutan dipterokarpa, hutan pergunungan, hutan paya air tawar, gambut dan bakau. Ini adalah tawaran sebenar!

Di samping itu, berikutan kempen anti-kayu tropika pada akhir 1980-an dan awal 1990-an yang mengakibatkan permintaan untuk kebolehkesanan produk kayu, Malaysia dengan gagah berani menerima pensijilan kayu secara sukarela dengan penubuhan skim kebangsaan bebas - Skim Pensijilan Kayu Malaysia (MTCS). Ditadbir oleh Majlis Pensijilan Kayu Malaysia, MTCS kedua-duanya dipacu negara memandangkan komitmen nasional ke arah memastikan SFM dan alat berkaitan pasaran selaras dengan penggunaan SFM dalam memperbaharui amalan perhutanan kami.

Bermula dengan berhati-hati pada laluan pensijilan kayu yang belum diterokai dan mengatasi pelbagai kekangan, MTCS akhirnya mendapat pengiktirafan global. Pada tahun 2009, ia menjadi skim pensijilan kayu tropika pertama di rantau Asia Pasifik yang disahkan oleh Program Belanda untuk Pengendorsan Pensijilan Hutan (PEFC), program pensijilan hutan terbesar yang mewakili lebih daripada 300 juta hektar hutan yang diperakui di seluruh dunia.

Beroperasi sejak 2001, MTCS telah menjana 2.2mil m³ kayu yang diperakui dan produk kayu yang dieksport ke 69 destinasi setakat 2019. Sehingga kini, lebih daripada lima juta hektar hutan di Malaysia diperakui di bawah Skim Pensijilan Kayu Malaysia (MTCS) dan Skim Majlis Pengawasan Hutan (FSC).

Pengesanan kayu dari hutan ke produk akhirnya dijamin oleh proses pensijilan Chain of Custody (CoC) yang mana 381 syarikat telah dikeluarkan dengan sijil PEFC CoC daripada keseluruhan kira-kira 3,500 syarikat kayu di Malaysia.

Jumlah hutan yang diperakui di bawah MTCS mewakili 13% daripada hutan tropika yang diperakui dunia, satu pencapaian yang luar biasa bagi sebuah negara membangun yang kecil. Malah, di bawah Dasar Kebangsaan Kepelbagaian Biologi (2016-2025), negara telah menetapkan sasaran 100% daripada semua kayu dan produk kayu diurus secara mampan menjelang 2025. Namun, satu lagi cita-cita berani dalam suasana perniagaan yang mencabar di tengah-tengah pandemik Covid-19. Tambahan pula, kurang diketahui oleh masyarakat global, hutan hujan tropika pertama di dunia yang diperakui oleh FSC pada tahun 1997 ialah Hutan Simpan Deramakot di negeri Borneo Sabah.

Keputusan pada tahun-tahun awal itu adalah bukti kesungguhan Malaysia dalam melaksanakan SFM dan menyumbang kepada perdagangan kayu mampan dan produk kayu di pasaran antarabangsa, sekali gus memastikan industri pembalakan kita menjadi kuasa positif dari segi tadbir urus perhutanan global serta mengharungi cabaran pembangunan mampan. Ia juga meletakkan negara pada kedudukan yang baik untuk memenuhi komitmennya bukan sahaja kepada Perjanjian Paris tetapi juga Konvensyen Kepelbagaian Biologi dan Agenda 2030 untuk Pembangunan Mampan dan 17 Matlamat Pembangunan Mampannya.

Pada Ekspo 2020, pencapaian sektor perhutanan akan menjadi contoh cemerlang tema Malaysia “Memberi Tenaga Kelestarian”. Menggambarkan kesungguhan dan komitmen negara terhadap tebatan perubahan iklim dan pemuliharaan hutan, Malaysia akan mempersembahkan astaka sifar karbon bersih berinspirasikan kanopi hutan hujan. Kami akan mengambil peluang untuk berkongsi kisah kejayaan kami sebagai negara berhutan dan pendekatan kami untuk pembangunan mampan.

Lebih penting lagi, pada masa hadapan, kami berusaha untuk melibatkan diri dengan negara lain yang mengambil bahagian, perniagaan dan 25 juta pelawat yang dijangkakan dalam meneroka idea dan inisiatif baharu dan inovatif untuk membantu Malaysia dalam usahanya untuk terus menjadi negara tropika terkemuka dalam memulihara hutan kita untuk kemakmuran bersama manusia.

Penyertaan Malaysia di Ekspo 2020, yang dijadualkan pada 1 Okt. 2021 hingga 31 Mac 2022, diketuai oleh Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi (MOSTI), dengan Pusat Teknologi Hijau dan Perubahan Iklim Malaysia (MGTC) sebagai agensi pelaksana.

Sumber : Reka bentuk Timur Tengah